12-05-2026

#32; Verslag: Burgerberaad is fitness voor de democratie

Tahaeer Muhreez vluchtte samen met zijn vriend Jamil Makhoul in 2015 vanuit Syrië naar Nederland. Zijn aangrijpende film Leven na de dictatuur – die woensdag 15 april in filmtheater De Fabriek in Zaandam was te zien – toont de mentale worsteling die vluchtelingen ondergaan wanneer ze vanuit een dictatuur in een land met vrijheid en democratie terecht komen en waar ze zich veilig voelen. Tahaeer: ‘Ik ben opgegroeid met de boodschap van mijn moeder die zei: ‘’Vriendschap bestaat niet, je kunt een ander nooit vertrouwen’’.’

Hier ontdekte hij – de mannen verbleven een tijdje in het tentenkamp in het Veldpark in Zaandam – dat er relaties zonder vorm van angst kunnen ontstaan. Hij raakte bevriend met de Zaanse regisseur en filmmaker Robert van Tellingen. Van hem kreeg regisseur Thaeer een camera en een laptop. ‘Het verraste me dat mensen hier niets terugvragen.’ Dankzij de vrijheid en democratie ziet hij na ruim tien jaar een andere man als hij naar zichtzelf kijkt. Maar hij beseft inmiddels ook ‘dat vrijheid niet vanzelfsprekend is, ook hier niet. In Nederland stemmen meer dan twee miljoen mensen voor een sterke leider.’

Eva Rovers, schrijfster en directeur van Bureau Burgerberaad, hield na de film een presentatie over de stelling’ Waarom we politiek niet alleen aan politici kunnen overlaten’. Ze reageerde op de documentaire: ‘Als je de film ziet, denk je: waar maken we ons druk over. Maar we moeten ons in ons land wél zorgen maken. Democratie, onafhankelijke rechtspraak en een vrije pers zijn niet vanzelfsprekend. Als we niet elke dag de democratie voelen, glipt ie uit onze handen.’

Er komen steeds grotere problemen op de samenleving af. Politici zijn enkel gefocust op de komende vier jaar en zijn niet gericht op keuzes voor de lange termijn die nodig zijn om bijvoorbeeld de vraagstukken klimaat en biodiversiteit op te pakken. Omdat er geen besluiten worden genomen groeien de problemen uit tot crises. De democratie verzwakt.

De oplossing is volgens Rovers ‘fitness voor democratie’, en wel permanent. Dat kan in de vorm van burgerberaden waar een groep burgers zich via dialoog buigen over hardnekkige vraagstukken waarover de politiek het niet eens kan worden. Gebleken is dat de leden van burgerberaden in staat zijn gezamenlijk tot oplossingen te komen door met elkaar te praten en elkaar vragen te stellen, ze voeren geen debat. Ze komen tot realistische, constructieve voorstellen. Voorwaarde is dat er ook iets gedaan wordt met de adviezen.

Verschillende aanwezige raadleden zeiden wel wat te zien in burgerberaden.

De avond was een initiatief van De Vonk Debat, Filmtheater De Fabriek en Margriet Jansen Coproducties.

.